🏆 انواع اصلی گلخانه از نظر ساختار و طراحی
1. گلخانه تونلی (گلخانه کوانست – Quonset Greenhouse)
- ساختار نیم دایره ای با قاب های خمیده
- هزینه ساخت پایین، نصب سریع
- مناسب برای کشت محصولات یک ساله
- مقاومت متوسط در برابر بارش برف
گلخانه تونلی که به گلخانه کوانست معروف است، دارای ساختار نیم دایرهای یا نیمه بیضوی میباشد. این نوع گلخانه از قابهای خمیده معمولاً از جنس گالوانیزه یا PVC تشکیل شده که با پوشش پلاستیکی پلیاتیلن پوشانده میشود.
مزایای گلخانه تونلی:
- هزینه ساخت پایین نسبت به سایر انواع گلخانه
- نصب سریع و آسان بدون نیاز به فونداسیون سنگین
- انعطافپذیری بالا در اندازه و ابعاد
- توزیع یکنواخت نور در فضای داخلی
- مقاومت مناسب در برابر بادهای ملایم
معایب و محدودیتها:
- ظرفیت باربری برف محدود
- فضای مرده در کنارههای منحنی
- دوام پوشش پلاستیکی 2-5 سال
- کنترل دمایی چالشبرانگیز در آبوهوای شدید
کاربردهای اصلی:
- کشت سبزیجات برگی مانند کاهو و اسفناج
- پرورش گلهای فصلی
- نهالستانهای موقت
- کشاورزی مقیاس کوچک و متوسط
بهترین مناطق برای احداث: مناطق معتدل با زمستانهای ملایم، مناطق کمبارش
2. گلخانه شیروانی (گلخانه A-Frame)
- سقف شیب دار مثلثی شکل
- زهکشی عالی باران و برف
- فضای داخلی بیشتر، تحمل بار برف بالا
- مناسب برای مناطق پربارش
گلخانه شیروانی با سقف شیبدار مثلثی شناخته میشود که شبیه به خانههای سنتی با سقف شیروانی است. این طراحی امکان زه کشی عالی باران و برف را فراهم میکند.
ویژگی های کلیدی:
- سازه مستحکم با قابهای چوبی یا فلزی
- زاویه شیب بهینه برای بهرهوری از نور خورشید
- گردش هوا طبیعی با طراحی مناسب
- فضای کاری بیشتر در کنارهها
مزایای گلخانه A-Frame:
- تحمل بار برف بالا با شیب مناسب
- عمر طولانی با مصالح باکیفیت
- قابلیت نصب پوشش های مختلف (شیشه، پلیکربنات، پلاستیک)
- نگهداری آسان و دسترسی خوب
کاربردهای تخصصی:
- کشت محصولات دائمی مانند گوجهفرنگی و خیار
- پرورش گیاهان زینتی بلندقد
- گلخانه های تحقیقاتی
- اقلیم های سرد و پربارش
نکته طراحی: زاویه شیب سقف باید با توجه به عرض جغرافیایی منطقه محاسبه شود.
3. گلخانه گاتیک (گلخانه گوتیک – Gothic Arch Greenhouse)
- سقف نوک تیز با انحنای گاتیک
- استحکام سازهای عالی
- هدایت بهتر آب و برف
- ایدهآل برای مناطق برفخیز
گلخانه گاتیک با سقف نوکتیز و انحنای گوتیک مشخص میشود که ترکیبی از گلخانه تونلی و شیروانی است. این طراحی مقاومت سازهای عالی ایجاد میکند.
برتری های گلخانه گوتیک:
- هدایت خودکار برف به دلیل انحنای سقف
- استحکام در برابر بادهای شدید
- فضای داخلی مفید بیشتر نسبت به تونلی
- گردش هوای بهتر با طراحی قوسی
مشخصات فنی:
- ارتفاع بیشتر در مرکز گلخانه
- اتصالات کم تنش در سازه
- امکان مکانیزاسیون داخلی
- تنفس طبیعی گیاهان با تهویه مناسب
محصولات مناسب:
- توت فرنگی گلخانهای
- فلفل دلمه ای
- گیاهان دارویی
- صیفی جات زمستانه
مناطق پیشنهادی: شهرهای برف خیز شمالی، مناطق کوهستانی، استان های سردسیر
4. گلخانه دوطرفه (گلخانه ریج و فیورو – Ridge and Furrow)
- چند واحد متصل به هم
- صرفه جویی در انرژی و فضای
- مناسب برای گلخانه های تجاری بزرگ
- مدیریت آسان محیطی
گلخانه دوطرفه شامل چند واحد متصل به هم با سقف های شیبدار است که یک سیستم یکپارچه تشکیل میدهد. این طراحی برای گلخانه های صنعتی و مجتمع های بزرگ کشاورزی ایده آل است.
امکانات و قابلیتها:
- سیستم تهویه مرکزی مشترک
- کنترل محیطی یکپارچه
- صرفه جویی 30-40% در انرژی
- مدیریت متمرکز آبیاری و تغذیه
مزایای اقتصادی:
- کاهش هزینه های عملیاتی
- افزایش بهره وری نیروی کار
- مقیاس پذیری تولید
- مدیریت یکپارچه آفات و بیماری ها
کاربردهای تجاری:
- تولید انبوه سبزیجات
- گلخانه های صادراتی
- کشت محصولات تک کِشتی
- مجتمع های کشت هیدروپونیک
سرمایه گذاری: بالا، با بازگشت سرمایه سریع در تولید انبوه
🔬 انواع گلخانه بر اساس سطح فناوری
1. گلخانه سنتی (Low-Tech Greenhouse)
- سیستم گرمایش و تهویه ساده
- کنترل دستی محیط
- مناسب برای آبوهوای معتدل
2. گلخانه نیمه اتوماتیک
- سیستم های نیمه خودکار آبیاری و تهویه
- کنترل بخشی دما و رطوبت
- بازدهی متوسط، هزینه منطقی
3. گلخانه هوشمند (High-Tech Smart Greenhouse)
- سیستم کنترل کامپیوتری
- اتوماسیون کامل آبیاری، کود، دما
- سنسورهای پیشرفته مانیتورینگ
- بازدهی حداکثری، صرفه جویی منابع
